پژوهشنامه امامیه

پژوهشنامه امامیه

نگاهی تطبیقی به رابطۀ معارف بشری با تفسیر متن مقدّس نزد عبدالله جوادی آملی و عبدالکریم سروش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای فلسفه غرب دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه فلسفه، دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران
3 استاد گروه فلسفه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران، تهران، ایران
چکیده
عبارت نزد سروش، نه آبستن معنا، بلکه گرسنۀ معناست. معنا از جانب معارف غیر دینی در عبارت دمیده می‌شود و معرفت دینی به‌تمامی تابع و مستفاد از معارف غیر دینی است. رویکرد دادوستد میان متن مقدّس و معارف بشری را صرفاً به تأثیر معارف بشری بر متن مقدّس و نیز عوامل تحوّل در معرفت دینی را تنها به معرفت مفهومی و متافیزیکی می‌کاهد. از دیگرسو استاد جوادی آملی با قراردادن عقل در جایگاه قسیم نقل و زیرمجموعۀ دین، دیوار میان عقل و دین و جداانگاری آنها که زیربنای رویکرد سروش در رابطه معارف برون‌متنی با فهم متن مقدس است را برمی‌دارد و تأثیرپذیری تفسیر متن مقدس از معارف برون‌متنی را موجب بشری و غیر دینی‌انگاشتن معرفت دینی نمی‌داند؛ زیرا معارف برون‌متنی مساوی با برون‌دینی نیست. در پرتو نگاه تطبیقی به دو طرف مقایسه می‌توان از نگاه طرفین فراتر رفت و بدیلی قابل دفاع‌تر از رابطۀ متن و معارف برون‌متنی عرضه کرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Analysis of Human Knowledge and Scriptural Exegesis in the Works of Abdollah Javadi Amoli and Abdolkarim Soroush

نویسندگان English

Hosayn Emami 1
Bijan Abdolkarimi 2
Enshallah Rahmati 3
1 PhD Student, Western Philosophy, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Philosophy, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Northern Tehran Branch, Tehran, Iran
3 Professor, Department of Philosophy, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran.
چکیده English

For Soroush, words are not pregnant with meaning but hungry for it. Non-religious knowledge breathes meaning into words, making religious knowledge entirely dependent on and grounded in non-religious knowledge. He reduces the interaction between scriptures and human knowledge to the impact of human knowledge on scriptures, limiting the factors contributing to the development of religious knowledge to conceptual and metaphysical knowledge alone. Conversely, Javadi Amoli places reason alongside transmitted religious texts as part of religion, thus collapsing the wall separating reason and religion that undergirds Soroush’s approach to the relationship between extra-scriptural knowledge and the understanding of scriptures. Javadi Amoli rejects the notion that the influence of scriptural exegesis from extra-scriptural knowledge implies that religious knowledge is human and non-religious in its origins. This is because extra-scriptural knowledge is not equivalent to extra-religious knowledge. Through a comparative analysis of these two perspectives, we can develop a more tenable alternative perspective on the relationship between scriptures and extra-scriptural knowledge.
.

کلیدواژه‌ها English

Abdollah Javadi Amoli
Abdolkarim Soroush
religious knowledge
scripture
human knowledge
قرآن کریم
پالمر، ا. ریچارد (1379 ش)؛ علم هرمنوتیک معاصر؛ ترجمه: سعید جهانگیری؛ آبادان: هرمس.
جوادی آملی، عبدالله (1379 ش)؛ تسنیم؛ قم: اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1372 ش)؛ شریعت در آینۀ معرفت؛ قم: اسراء.
خرّمدل، مصطفی (1374 ش)؛ تفسیر نور؛ تهران: احسان.
سروش، عبدالکریم؛ «سلسله گفتگوهایی با عبدالکریم سروش دربارۀ رؤیاهای رسولانه»؛ مصاحبه افسانه فرامرزی با دکتر عبدالکریم سروش:
.31105 www.zeitoons.com/
سروش، عبدالکریم (1374 ش)؛ قبض و بسط تئوریک شریعت: نظریه تکامل معرفت دینی؛ تهران، مؤسسه فرهنگی صراط.
سنایی غزنوی، ابوالمجد مجدود بن آدم (1385 ش)؛ دیوان سنایی غزنوی؛ تصحیح: بدیع‌الزمان فروزانفر؛ به اهتمام پرویز بابایی؛ تهران: نگاه.
عبدالکریمی، بیژن (1397 ش)؛ امکان امر دینی در جهان معاصر؛ تهران: نقد فرهنگ.
مولوی، جلال‌الدین محمد (1372 ش)؛ مثنوی معنوی؛ تصحیح: رینولد نیکلسن؛ تهران: توس.
نیچه، فریدریش ویلهلم و دیگران (1386 ش)؛ هرمنوتیک مدرن: گزینۀ جستارها؛ ترجمه: بابک احمدی، مهران مهاجر و محمّد نبوی؛ چ ششم، تهران: نشر مرکز.