تطور تاریخی مفهوم اهل‌البیت از قرن اول تا هفتم هجری قمری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته مطالعات شیعی دانشکده شیعه شناسی

2 دانشیار گروه تاریخ جامعه المصطفی العالیمه

3 عضو هیات علمی، مدیر گروه شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب

4 استادیار دانشگاه ادیان و مذاهب

10.22034/jis.2022.292475.1674

چکیده

واژه «اهل البیت» یکی از واژه‌های کلیدی در شناخت آموزه‌های شیعی است. این واژه، در طول تاریخ دچار تطور مفهومی شده است. علت این تطور تأثیر کارکردهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی این واژه در حوادث تاریخی است. در نوشتار حاضر، تطور مفهومی این واژه درهفت قرن نخست هجری و در چهار دوره نبوی، خلفای راشدین، خلافت اموی و خلافت عباسیان بررسی گردید. نتایج بررسی نشان داد در تمام دوره‌ها مفهوم «اهل البیت» میان معنای لغوی، قبیله‌ای، عقیدتی و دینی دادوستد می‌شده است. سرانجام، در قرن هفتم هجری مفهوم حقیقی «اهل البیت» در معنای اصطلاحی‌ای که از سوی پیامبر (ص) تبیین شده بود، استقرار می‌یابد.

کلیدواژه: اهل البیت، تطور مفهومی، قرن اول تا هفتم هجری، انگاشت لغوی، انگاشت حقیقی.

واژه «اهل البیت» یکی از واژه‌های کلیدی در شناخت آموزه‌های شیعی است. این واژه، در طول تاریخ دچار تطور مفهومی شده است. علت این تطور تأثیر کارکردهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی این واژه در حوادث تاریخی است. در نوشتار حاضر، تطور مفهومی این واژه درهفت قرن نخست هجری و در چهار دوره نبوی، خلفای راشدین، خلافت اموی و خلافت عباسیان بررسی گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

تطور تاریخی مفهوم اهل‌البیت از قرن اول تا هفتم هجری قمری

نویسندگان [English]

  • سلیمه سایری 1
  • Nematollah Safari Forooshani 2
  • Mohammad Hasan Nadem 3
  • الیاس عارف زاده 4
1 دانشجوی دکتری رشته مطالعات شیعی دانشکده شیعه شناسی
2 Associate professor of Jamiat al-Mustafa al-Alamiyah.nsafari8@gmail.com
3 Assistant professor of the University of Religions and Denominations
4 استادیار دانشگاه ادیان و مذاهب
چکیده [English]

واژه «اهل البیت» یکی از واژه‌های کلیدی در شناخت آموزه‌های شیعی است. این واژه، در طول تاریخ دچار تطور مفهومی شده است. علت این تطور تأثیر کارکردهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی این واژه در حوادث تاریخی است. در نوشتار حاضر، تطور مفهومی این واژه درهفت قرن نخست هجری و در چهار دوره نبوی، خلفای راشدین، خلافت اموی و خلافت عباسیان بررسی گردید. نتایج بررسی نشان داد در تمام دوره‌ها مفهوم «اهل البیت» میان معنای لغوی، قبیله‌ای، عقیدتی و دینی دادوستد می‌شده است. سرانجام، در قرن هفتم هجری مفهوم حقیقی «اهل البیت» در معنای اصطلاحی‌ای که از سوی پیامبر (ص) تبیین شده بود، استقرار می‌یابد.

کلیدواژه: اهل البیت، تطور مفهومی، قرن اول تا هفتم هجری، انگاشت لغوی، انگاشت حقیقی.

واژه «اهل البیت» یکی از واژه‌های کلیدی در شناخت آموزه‌های شیعی است. این واژه، در طول تاریخ دچار تطور مفهومی شده است. علت این تطور تأثیر کارکردهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی این واژه در حوادث تاریخی است. در نوشتار حاضر، تطور مفهومی این واژه درهفت قرن نخست هجری و در چهار دوره نبوی، خلفای راشدین، خلافت اموی و خلافت عباسیان بررسی گردید.

کلیدواژه‌ها [English]

  • اهل البیت
  • تطور مفهومی
  • قرن اول تا هفتم هجری
  • انگاشت لغوی
  • انگاشت حقیقی