مبانی ظلم‌ستیزی در اسلام و نقش مداحان در گسترش روحیه ظلم‌ستیزی در جامعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مذاهب کلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

2 دانشیار گروه مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

3 دانشیار گروه شیعه‌شناسی، دانشگاه جامعة المصطفی العالمیة، قم، ایران

4 استادیار گروه معارف، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

چکیده

مداحان به عنوان قشر تأثیرگذار و آشنای با مکتب اهل بیت b موظف‌اند مبانی قرآن کریم و اهل بیت b را در ظلم‌ستیزی برای مردم بیان کنند و از این طریق روحیه ظلم‌ستیزی را در جامعه گسترش دهند. در این تحقیق، که با رویکرد توصیفی‌تحلیلی انجام شده، ابتدا به مبانی ظلم‌ستیزی در قرآن، سنّت و عقل پرداخته‌ایم. سپس بر نقش مداحان در آگاهی‌بخشی به مردم در زمینه ظلم به خداوند در اموری همچون شرک، ریا و توسل غیرمشروع و نیز مبارزه با آنها تأکید کرده‌ایم. در ادامه نقش مداحان در ایجاد روشنگری در جامعه در زمینه‌های ظلم مردم به مردم، ظلم مردم به خود، ظلم مردم به حاکم و ظلم حاکم به مردم بررسی شده است. کاربرد اساسی شعر به عنوان ابزار مداحان در مبارزه با ظلم از صدر اسلام تا کنون موضوع دیگری است که در این مقاله به آن پرداخته‌ایم. همچنین، نقش اساسی مداحان در گسترش روحیه مبارزه با حاکم ظالم در جامعه و پیروزی در سه مقطع مبارزه با رژیم پهلوی، دفاع مقدس و دفاع از حرم‌های عراق و سوریه در حمله گروه‌های تکفیری را بررسی کرده‌ایم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Fundamentals of Anti-oppression in Islam and the Role of Eulogists in Spreading the Spirit of Anti-oppression in Society

نویسندگان [English]

  • abbas Heydarzadeh 1
  • mahdi farmaniyan 2
  • naser Mohammadi Rafi‘i 3
  • habib hatami kankabud 4
1 PhD Student in Theological Denominations, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
2 Associate Professor, Department of Islamic Denominations, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
3 Associate Professor, Department of Shiite Studies, Al-Mustafa International University, Qom, Iran
4 Assistant Professor, Department of Knowledge, Lorestan University, Khorramabad, Iran
چکیده [English]

The eulogists, as an influential group familiar with the school of Ahl al-Bayt (AS) (the Household of the Prophet), are obliged to express the principles of the Holy Quran and Ahl al-Bayt (AS) in anti-oppression for the people and thus spread the spirit of anti-oppression in the society. In this research, which has been done with a descriptive-analytical approach, we have first dealt with the principles of anti-oppression in the Qur'an, tradition and reason. Then, we have emphasized the role of the eulogists in informing the people about the oppression towards God and fighting against its examples such as polytheism, hypocrisy and illegitimate recourse. In the following, the role of the eulogists in creating enlightenment in the society in the fields of oppression of the people to the people, oppression of the people to themselves, oppression of the people to the ruler and oppression of the ruler to the people has been studied. The basic use of poetry as a tool of the eulogists in the fight against oppression from the beginning of Islam until now is another issue addressed in this research. We have also examined the essential role of the eulogists in three issues: 1. Spreading the spirit of struggle against the oppressive ruler in the society 2. Defeating the Pahlavi regime in the three stages of struggle 3. The holy defense and the defense of the holy shrines of Iraq and Syria in the attack of heterodox groups.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Oppression
  • Anti-oppression
  • arrogance
  • Eulogists
قرآن کریم.
ابن منظور، محمد بن مکرم (1419). لسان العرب، تصحیح: محمد صادق عبیدی، بیروت: دار احیاء التراث العربی، ج6.
ابن نمای حلی، جعفر بن محمد (بی‌تا). مثیر الاحزان، ترجمه: علی کرم، قم: حاذق.
ابو الفتوح رازی، حسین بن علی (1408). روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، ترجمه: محمدمهدی ناصح، مشهد: آستان قدس رضوی، ج14.
اربلی، محمد بن عیسی (1381). کشف الغمة فی معرفة الأئمة b، تحقیق: هاشم‌رسولی محلاتی، تبریز: بنی‌هاشمی، ج2.
حسینی واسطی زبیدی، سید مرتضی (1414). تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت: دار الفکر، الطبعة الاولی.
روحانی، سید محمدکاظم (1384). شفاعت و توسل، قم: دفتر نشر معارف، چاپ سوم.
شریف الرضی، محمد بن حسین (1414). نهج البلاغه، تحقیق: صبحی‌ صالح، قم: هجرت.
صائب تبریزی (1396). دیوان شعر، بی‌جا: نگاه.
طبرسی، حسن بن فضل (1412). مکارم الاخلاق، قم: الشریف الرضی.
فخر رازی، محمد بن عمر (1401). تفسیر کبیر، بیروت: دار الفکر.
کاشانی، فتح الله بن شکر الله (بی‌تا). منهج الصادقین فی إلزام المخالفین، تهران: اسلامیه.
کشی، محمد بن عمر (1382). رجال، تصحیح: فاضل میبدی، قم: آل البیت b.
مجلسی، محمد باقر (1403). بحار الانوار، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
محدثی، جواد (1374). فرهنگ عاشورا، قم: معروف.
مظفر، محمدرضا (1374). المنطق، تهران: دار العلم، ج1.
ورام بن أبی فراس، مسعود بن عیسی (1410). مجموعه ورام، قم: مکتبة فقیه، ج1.